Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Chỉ người có khả năng tiếp thu, hiểu biết chậm, trí nhớ kém, đặc biệt trong việc học hành: "Tối dạ" dùng để miêu tả một người không được nhanh trí, khó khăn trong việc lĩnh hội và ghi nhớ kiến thức.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ:
  • Nó bị thầy giáo chê là tối dạ vì mãi không thuộc bài.
  • Đừng tự nhận mình tối dạ, chỉ là em chưa tìm đúng phương pháp học thôi.

Các cách sử dụng nâng cao

• "Đồ tối dạ": Cụm từ dùng để mắng hoặc trách một ai đó một cách thân mật hoặc giận dữ vì sự chậm hiểu.
  • Đồ tối dạ! Giải thích thế mà vẫn không hiểu à?
• Dùng trong văn chương hoặc lời ăn tiếng nói dân gian để chỉ tính chất chậm hiểu một cách hình tượng.
  • Tính nó tối dạ lắm, chuyện gì cũng phải nói đi nói lại.

Biến thể và từ gần giống

• Đần độn (tính từ): Chỉ mức độ kém thông minh, thiếu sáng suốt nghiêm trọng hơn "tối dạ".
• Chậm hiểu (tính từ): Cách nói nhẹ nhàng, ít mang sắc thái chê bai hơn "tối dạ", chỉ đơn thuần miêu tả việc tiếp thu chậm.
• U mê (tính từ): Không chỉ về trí tuệ mà còn thiên về sự mê muội, không sáng suốt trong nhận thức, suy nghĩ.

Từ đồng nghĩa

• Chậm hiểu: Tiếp thu chậm.
• Kém thông minh: Trí lực không tốt.
• Đần (thông tục): Ngu đần, chậm chạp.

Từ trái nghĩa

• Sáng dạ: Nhanh trí, tiếp thu nhanh.
• Thông minh: Có trí tuệ, sáng suốt.
• Nhanh trí: Hiểu biết, phản ứng nhanh.

Thành ngữ, tục ngữ liên quan

• Tối dạ như bò: Thành ngữ so sánh để nhấn mạnh sự chậm hiểu, ù lì.
  • Nói mãi không nghe, đúng là tối dạ như bò.
• Dạy người tối dạ như đàn gảy tai trâu: Thành ngữ ví von việc dạy dỗ người kém thông minh là vô ích, khó khăn.

1. Nói người học hành chậm hiểu, kém nhớ: Học trò tối dạ.